Kino włoskie

Pierwszy film nagrany we Włoszech Umberto e Margherita di Savoia a passeggio per il parco Vittorio Calcina pochodzi z 1896 roku. Podobnie jak wszystkie filmy z początków kina, również ten to krótkometrażowa forma dokumentująca rzeczywistość. Bardzo szybko jednak okaże się, że samo dokumentowanie rzeczywistości to za mało, pojawia się więc chęć opowiadania historii. W ten sposób twórcy kina zmuszeni są do obrania obowiązkowej drogi: muszą skorzystać z dorobku innych sztuk szukając podmiotów do opowiadanych historii. Literatura staje się więc, już od zarania kina, podstawowym źródłem nowej formy komunikacji obrazami, która w początkach XX wieku otwiera wręcz nieopisaną perspektywę i daje do rąk człowieka – twórcy magiczny instrument o nieokreślonych możliwościach, wtedy jeszcze całkowicie do odkrycia i wypróbowania. Tymczasem, w 1930 roku powstaje we Włoszech pierwszy dźwiękowy film La canzone dell’amore inspirowany nowelą Pirandello i zrealizowany przez Gennaro Righelli. Ale to dopiero w dobie neorealizmu włoskie kino staje się świadome własnych możliwości ekspresji i gotowe do mówienia światu. De Sica, Rossellini i Visconti stworzyli dzieła o ponadczasowym przesłaniu, w nowoczesnym stylu i mocnej, łatwo rozpoznawalnej strukturze narracyjnej. Film Roma città aperta i Paisà zawładnęli umysłami masowej wyobraźni i doczekały się wielu pokoleń widzów. Krytyczna postawa wobec społeczeństwa, nowoczesny język i popularność stały się kluczowymi trzema elementami, które pozwoliły kinu włoskiemu funkcjonować od początku neorealizmu: elementy, które łatwo odnaleźć również w komedii all’italiana następnego dziesięciolecia, lub przynajmniej w najlepszych dziełach takich reżyserów jak: Mario Monicelli, Pietro Germi, Antonio Pietrangeli i Dino Risi. Ale kino włoskie lat ’60 to również to eksperymentalne Michelangelo Antonioni, awangardowe Mario Bava i Sergio Leone, ale też poetyckie, które reprezentowali Federico Fellini i Pier Paolo Pasolini. La dolce vita okazała się niebywałym fenomenem, również obyczajowym; w przestrzeń opisywania rzeczywistości brutalnej i trudnej – właściwej dla neorealizmu – wchodził też opis świata blichtru i luksusu, pustego i ubogiego w ideały. Anita Ekberg wchodząc w swoim seksownym ubraniu do fontanny di Trevi, weszła jednocześnie szumnie do historii kina stając się legendą. Nie można nie wspomnieć tu też kina literackiego Luchino Visconti i polityczmo – polemicznego, reprezentowanego przez Bellocchio i Ferrari. Wszyscy Ci twórcy bezustannie są inspiracją dla światowych reżyserów.