Między Francją a Włochami

Tomasz Adamczyk & Paweł Adamczyk

Cieśnina Świętego Bonifacego łączy w sobie atrakcje północnej Sardynii i południowej Korsyki

Na europejskiej mapie polskich żeglarzy pojawiła się w ostatnim czasie Cieśnina Bonifacio, która rozdziela dwie śródziemnomorskie wyspy: Sardynię i Korsykę. Atutem wypadu w to ciepłe miejsce jest cena biletu lotniczego i łatwość dotarcia na miejsce (jeden z tanich przewoźników oferuje przelot z Berlina do Olbii już od 100 EUR w dwie strony). Region ten obrazowo można scharakteryzować jako połączenie granitowych brzegów i piaszczystych zatok północnej Sardynii z białymi jak kreda wapiennymi klifami południowej Korsyki. To idealne miejsce dla miłośników kultury śródziemnomorskiej, wielbicieli młodego wina i francuskich serów.

Południowa Korsyka

Bonifacio

To niewielka turystyczna miejscowość, która skrywa się między wysokimi klifowymi brzegami wąskiej zatoki o długości ok. 1 Mm. Dzięki naturalnej osłonie postój w Bonifacio jest bezpieczny w każdych warunkach. Dużym problemem, szczególnie w sezonie, jest znalezienie miejsca do cumowania. W zatłoczonym porcie najlepszym manewrem jest wpłynięcie, pomimo protestów miejscowego marinero, w miejsce, które wydaje się dla nas najdogodniejsze. Po rzuceniu cum, przywiązaniu ich na portowo, zwykle okazuje się, że rezerwacji wcale nie było, a przekazana w odpowiednim momencie butelka zimnego piwa skutecznie chłodzi południowy temperament.

Warto jednak przypłynąć nie później niż o godzinie 16.00, bo w przeciwnym wypadku jedyną opcją jest mała zatoczka na północ od stacji benzynowej (tej samej, przy której zwykle cumuje Pogoria). Postój tam jest mniej komfortowy (kotwica i lina do brzegu), ale jeśli to miejsce okaże się pełne, to kolejnym najbliższym schronieniem jest odległa o 8 Mm Santa Teresa. Zresztą, nawet wczesne przybycie do Bonifacio nie jest czasem straconym. Obowiązkowy spacer wokół miasta można wzbogacić o wizytę w akwarium, wspinaczkę na średniowieczne mury Escalier Montee Rastello z 1195 roku oraz Col St. Roch (punkt widokowy), z którego można obserwować piękny krajobraz. Wielbiciele młodego wina i świeżego sera powinni zaopatrzyć się w te produkty wcześniej, ponieważ smakują one wyśmienicie na polance w drodze do Latarni Morskiej Pertusato (ok. 45-minutowy marsz wzdłuż klifowego brzegu). Kolejną miejscową atrakcją są calanaches (wąskie zatoczki) oraz grottes marines (jaskinie, groty skalne). Pierwsze z nich są dostępne dla jachtów (szczególnie jedna, oddalona nieco na północny zachód od Bonifacio, której współrzędne ze względu na piękno i wyjątkowy urok autorzy pozostawią dla siebie; dla ambitnych żeglarzy znalezienie tego miejsca będzie dodatkowym zadaniem w trakcie rejsu). Drugie, jaskinie podwodne (ok. 5 min pontonem także na NW od wyjścia z Zatoki Bonifacio) są dostępne dla wszystkich…, którzy mają duży ponton i dobry silnik. Fala przybojowa, wąskie wejście, brak dobrych map szczegółowych i miejsca na wyhamowanie powodują, że głównie ze względów bezpieczeństwa lepiej jest skorzystać z oferty miejscowych firm, które organizują krótkie rejsy do grottes i calanaches. Stowarzyszenie „Edukacja pod żaglami”, organizując szkoły na żaglowcu Pogoria, często wykorzystuje naturalny potencjał tego miejsca (scenerię, owiane tajemnicą budowle Bonfacio), tworząc niezwykłe widowisko, w którym udział biorą podopieczni szkoły.

Propriano

Miasto, niegdyś rybackie – teraz turystyczne, którego życie koncentruje się w okolicach mariny. Nad morzem i zatoką Valinco dominują szczyty górskie, z których najwyższy osiąga wysokość 870 m n. p. m. W jego okolicy znajdują się ruiny zamku Rocca oraz dosyć rozległa wioska Olmeto.

Porto Vecchio

Miejscowość znana amatorom nagiej skóry, nieskrępowanego opalania się i piaszczystych plaż. Marina jest duża, ale ciasna (zwłaszcza wewnętrzne miejsca na końcu zatoki). Warte zobaczenia jest stare miasto wraz z murami obronnymi, pozostałość po genueńczykach. Ciekawą opcją jest wypożyczenie samochodu i wycieczka w interior wyspy, trasą odcinków specjalnych Rajdu Korsyki. Wieczorem można wybrać się do największej na wyspie dyskoteki.

Wyspy Ile Cavallo i Ile Lavezzi

To obszar trudny nawigacyjnie i zarazem niedostępny. Pierwsza z wysp jest w rękach osób prywatnych i niestety wstęp na nią jest zabroniony. Druga, obok wielu endemicznych gatunków roślin (charakterystycznych tylko dla Południowej Afryki i Australii), jest miejscem lęgowym mew i kormoranów, ale to raczej atrakcja dla ornitologów. Obszar, szczególnie między brzegiem Korsyki a wyspami, naszpikowany jest kolorowymi bojami oznakowania bocznego i kardynalnego. Nawigacyjnego smaczku dodają, znajdujące się prawie między wyspami Cavallo i Lavezzi, antyczne pozostałości po rzymskim kamieniołomie.

Północna Sardynia

Olbia

Pomimo morskiego położenia leży zwykle z boku turystycznych tras. Jadąc do niej z lotniska, nie warto tracić czasu na miejski zgiełk i zatłoczone ulice. Port Olbia, ze względu na znaczenie i funkcję, jaką pełni w regionie, jest duży i choć znajduje się tam marina, to jest ona często omijana przez żeglarzy.

Mariny zatoki Golfo di Cugana:

– Portisco

Marina położona niedaleko lotniska w Olbii, która zarazem gwarantuje największą ofertę czarterową w tej części Morza Śródziemnego. Niestety dla ciekawskiego turysty nie ma tam zbyt wiele atrakcji poza typowymi, które można znaleźć w podobnych miejscach. W marinie nie ma sklepu, są za to restauracje i kawiarnie.

– Porto Rotondo

Miejsce oddalone o ok. 1,5 Mm na południowy wschód od Portisco. Szczęśliwcy mogą podczas spaceru spotkać tu przypadkiem premiera Włoch Silvio Berlusconiego, gdyż nieopodal znajduje się jego rezydencja.

Costa Smeralda

Miejsce porównywane swym pięknem do lazurowej wody i plaż Cote d’Azur. Wybrzeże od początku lat sześćdziesiątych związane jest z nazwiskiem Karima Aga Khana, multimilionera i głównego pomysłodawcy przemian, które dokonały się na tym obszarze. Firma Aga Khana kontroluje praktycznie wszystkie gałęzie przemysłu turystycznego i paraturystycznego. Głównym celem, jaki przyświecał twórcy Consorzio Costa Smeralda, było stworzenie luksusowych warunków dla najbogatszych tego świata. Wybrzeże z roku na rok zdobywa większą popularność, co między innymi można obserwować w postaci ciągle rosnących, a dla polskich turystów czasem nawet zbyt wygórowanych, cen. Niemniej Costa Smeralda powinna być ważnym celem podróży w te rejony.

– Porto Cervo

Wizytówka Costa Smeralda. Marina znajduje się w północnej części dosyć długiej zatoki, którą trzeba obejść, aby dotrzeć do centrum miasteczka. Zmęczeni żeglarze po trudach dnia mogą skorzystać także z kolejki, która co 30 minut wyrusza spod mariny. Choć cena za postój w marinie jest bardzo wysoka (130 EUR za 40-stopowy jacht) i raczej nie zachęca do pozostania, to zwykle znalezienie miejsca w sezonie graniczy z cudem. Obowiązuje zakaz postoju na kotwicy, ale dobrym rozwiązaniem jest postój na boi, tuż przy wejściu do mariny. Warto w drodze powrotnej zatrzymać się na kilka godzin i w ten sposób „zaliczyć” port. Projekt urbanistyczny miasta przygotował znany architekt Jacques Coelle w latach 1960–1970. Do najważniejszych atrakcji należy zaliczyć kościółek Stella Maris (z 1968 roku), w którym znajduje się obraz El Greco oraz chrzcielnice wykonane z polinezyjskich muszli. Wielbicielki torebek marki Louis Vuitton, przepychu i przebywania w obecności najbogatszych tego świata zdecydowanie powinny odwiedzić centrum miasta, ich towarzysze natomiast (po udostępnieniu karty kredytowej) mogą się skryć w jednej z wąskich uliczek i w ciszy degustować miejscowe trunki.

Archipelag wysp La Maddalena (Park Narodowy La Maddalena)

Wchodzi w skład Międzynarodowego Parku Cieśniny Świętego Bonifacego (dodatkowo obejmuje swoim obszarem wyspy Rezerwatu Lavezzi). Cały prezentowany region jest silnie związany z wydarzeniami historycznymi, które miały tu miejsce. Najbardziej popularne są trzy nazwiska: Napoleona Bonaparte, Admirała Horatio Nelsona i Giuseppe Garibaldiego. Muzeum poświęcone ostatniemu z wymienionych znajduje się na wyspie Caprera, połączonej z La Maddaleną mostem. Na wyspie La Maddalena można zatrzymać się w marinie, gdzie bardzo sympatyczni i pomocni marineri przy złych warunkach asekurują z pontonu cumowanie jachtów. W okolicy La Maddaleny jest sporo urokliwych wysepek i zatoczek. Chyba najciekawsza znajduje się przy wyspie Spargi ok. 3 Mm na W od mariny w La Maddalenie. Północna część parku zarezerwowana jest dla potrzeb amerykańskiej jednostki NATO i dostęp do znajdujących się tam wysp (Razzoli, Santa Maria) jest nieco ograniczony. Wyspa Budeli, położona na południe od bazy NATO, udostępniona jest zwiedzającym.

Golfo Aracana (Capo Testa) to wąski przesmyk między stałym lądem, a grupą wysp La Maddalena. Główną atrakcją są naturalne rzeźby w nadmorskiej skale. Sprawne oko może wypatrzyć ukrytego żółwia, sfinksa a nawet damskie i męskie organy płciowe.

Santa Teresa di Gallura

To najdalej na północ położone miasto Sardynii. Doskonałe miejsce na nurkowe wypady. Piękny widok na Cieśninę Bonifacio.

Costa Paradiso

Region turystyczny, którego centralnym punktem jest Isola Rossa. Miasto, a zarazem nosząca tę samą nazwę odległa o 0,5 Mm czerwona wyspa, znane są przede wszystkim wielbicielom nurkowania. W mieście znajduje się niewielka marina, która oferuje wszystko, co potrzebne żeglarzom. Warto odwiedzić knajpę „Krokodyl”.

Zatoka Golfo Asinara

Castelsardo

Małe miasteczko o bujnej historii, którego nazwa w języku włoskim oznacza „zamek sardyńczyków”. Wejście do portu, w którym znajduje się marina, wymaga dobrej nawigacji i jest szczególnie trudne w nocy. Stare miasto znajduje się ok. 45 minut spacerem od mariny. Można także skorzystać z transportu miejskiego bądź taksówki. Najważniejszymi punktami są: położony na wzgórzu zamek wraz z systemem ostrzegania i wieżami wartowniczymi (muzeum na szczycie), punkt widokowy oraz ogród poniżej murów na skalnym cyplu. Prawdziwą perełką jest rodzinna restauracja „Pina” (w drodze powrotnej z miasta do mariny po prawej stronie), której specjalnością jest zupa rybna.

Porto Torres

Przed wpłynięciem do mariny miasto prezentuje się raczej industrialnie (jest to największy port handlowy północnej Sardynii). Marina jest mała i płytka, a dodatkowo jej obraz psuje brak podstawowej infrastruktury (krzywe pomosty, brak toalet). Nieco lepiej przedstawia się stara część miasta, gdzie w kilku miejscach obejrzeć można pozostałości po imperium rzymskim (łaźnie, most) oraz średniowieczną Bazylikę San Gavino.

Stintino

Mała wioska rybacka, w której znajduje się marina (trudno w niej czasem o miejsce dla gości). W Stintino najlepiej zatrzymać się z myślą o zwiedzaniu odległego o ok. 3 Mm Parku Narodowego Wyspy Asinara. Ze względu na ograniczenia wstęp do parku może odbywać się jedynie w obecności przewodnika. Nawigacyjnie na szczególną uwagę zasługuje wąski przesmyk między wyspami Asinara i Piana (cieśnina między Sardynią a Pianą jest zdecydowanie za płytka). Należy trzymać się bezwzględnie nabieżników, które wyznaczają tor wodny. Przy dobrych warunkach pogodowych jest to bardzo urocze miejsce do kąpieli (oczywiście jeśli kotwiczymy poza torem wodnym).

Praktyczne informacje:

Transport na wyspę

samolot: lotnisko Olbia

samochód: przejazd: Warszawa–Genua (ok. 1750 km), prom Genua–Olbia (ok. 10 h)

Transfer z lotniska

Koszt taksówki dla 7 osób Olbia–Portisco to ok. 70 EUR. Transfer najlepiej zorganizować wcześniej bezpośrednio z armatorem czarterowanego jachtu, bo na lotnisku włoscy taksówkarze skrupulatnie pilnują kolejki, a dużych taksówek jest niewiele. Podstawowe zakupy (żeby nie tracić czasu) najlepiej zrobić po drodze do mariny (taksówkarze służą radą, choć problemem może być ich brak znajomości języka angielskiego), a większe np. w La Maddalenie.

Czarter

Jachty można wyczarterować w kilku marinach położonych w północno-wschodniej części Sardynii. Dobrze wcześniej sprawdzić informację, gdzie znajduje się port odbioru jachtu, bo dojazd taksówką z Olbii do północnych krańców wyspy jest sporo droższy i zajmuje więcej czasu, niż do Portisco, które dysponuje najbogatszą ofertą czarterową.

Mariny, w których można wyczarterować jacht

  • Sardynia
  • Korsyka
  • Cannigione
  • Bonifacio
  • La Magdalena
  • Propiano
  • Lobia
  • Portisco
  • Santa Teresa
  • Poltu Quatu

Wiatry i prądy

Dominujący zachodni wiatr, szczególnie przy silniejszych podmuchach, bywa nieprzyjemny. W Cieśninie Świętego Bonifacego, ze zrozumiałych względów, zawsze mocniej dmucha niż na otwartym morzu. Dodatkowym utrudnieniem jest fala, która rozpędzana od zachodnich brzegów Morza Śródziemnego napotyka przeszkodę w postaci Korsyki i Sardynii. Występuje tu także minimalny prąd.

Propozycja tygodniowego rejsu

  • Sobota - Portisco–La Maddalena - 20 Mm
  • Niedziela - La Maddalena–Wyspa Spargi–Santa Teresa - (3 Mm + 8 Mm) 11 Mm
  • Poniedziałek - Santa Teresa–Bonifacio (kąpiel w zatoce przed wejściem) - 10 Mm
  • Wtorek - Bonifacio–Isola Rossa - 30 Mm
  • Środa - Isola Rossa–Castelsardo - 10 Mm
  • Czwartek - Castelsardo–Palau - 45 Mm
  • Piątek - Palau–Porto Cervo–Portisco - (10 Mm + 10 Mm) 20 Mm
  • Sobota - Zakończenie rejsu

Propozycja dwutygodniowego rejsu

  • Sobota - Portisco–La Maddalena - 20 Mm
  • Niedziela - La Maddalena–Wyspa Spargi–Santa Teresa - (3 Mm + 8 Mm) 11 Mm
  • Poniedziałek - Santa Teresa–Bonifacio (kąpiel w zatoce przed wejściem) - 10 Mm
  • Wtorek - Bonifacio–Porto Vecchio - 28 Mm
  • Środa - DZIEŃ SKIPPERA – autem trasą Rajdu Korsyki
  • Czwartek - Porto Vecchio–Zatoka Santa Manza (SE Korsyka) - 18 Mm
  • Piątek - Zatoka Santa Manza–Isola Rossa - 32 Mm
  • Sobota - Isola Rossa–Castelsardo - 10 Mm
  • Niedziela - Castelsardo–Stintino - 15 Mm
  • Poniedziałek - Stintino – dookoła wyspy Asinara–Castelsardo - 40 Mm
  • Wtorek - Castelsardo–Palau - 45 Mm
  • Środa - Palau–Stagno Torto lub Porto Massimo (Park La Maddalena) - 10 - 12 Mm
  • Czwartek - Stagno Torto lub Porto Massimo–Porto Cervo  - 12 Mm
  • Piątek - Porto Cervo–Porto Rotondo–Portisco - 10 Mm
  • Sobota - Zakończenie rejsu


Zdjęcia: T. Adamczyk, J. Rakowiecki

Artykuł został opublikowany w miesięczniku „Jachting”